Ushbu maqolada O‘zbekiston sog‘liqni saqlash tizimida xususiy tibbiyot sektorining rivojlan ishi va uning ayollar reproduktiv salomatligini mustahkamlashdagi o‘rni keng tahlil qilindi. Xususiy tibbiyot muassasalari faoliyatining ijtimoiy ahamiyati, xizmat sifati, zamonaviy texnologiyalarni joriy etish darajasi va aholining ularga bo‘lgan ishonchi o‘rganildi. Tadqiqotda shuningdek, xususiy klinikalarda bepushtlik, bachadon miomasi, endometrioz kabi kasalliklarni erta aniqlash imkoni yatlari tahlil qilindi. Olingan natijalar asosida ayollar salomatligini muhofaza qilishda xususiy tib biyotning yangi istiqbollari va tizimli muammolarni hal etish yo‘llari ko‘rsatildi.
Перейти на страницу статьи СтатьяUshbu maqolada tibbiy ta’lim sifatini oshirishda psixologiyaning o‘rni tahlil qilinadi. Psixologiya talabalar va amaliyotchi shifokorlarning bilim, ko‘nikma va ijtimoiy malakalarini rivojlantirishda muhim vosita sifatida ko‘riladi. Shuningdek, maqolada motivatsiya, stressni boshqarish, kommu nikatsiya ko‘nikmalari va o‘qitish metodologiyasini psixologik jihatdan optimallashtirish masalalari ko‘rib chiqiladi. Psixologik yondashuvlar tibbiy ta’lim samaradorligini oshirishga yordam beradi.
Перейти на страницу статьи СтатьяSo‘nggi yillarda O‘zbekistonda xususiy tibbiyot tizimi faol rivojlanmoqda va nevrologik kasalliklarni tashxislash hamda davolash sohasida ham sezilarli o‘zgarishlar kuzatilmoqda. Ushbu maqolada xususiy tibbiyot muassasalarining nevrologik bemorlarga ko‘rsatayotgan xizmatlari, zamonaviy di agnostika usullari, raqobat muhiti va muammolari tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari xususiy sektor nevrologik yordam sifati va bemorlarning hayot sifatini yaxshilashda muhim rol o‘ynayotganini ko‘rsatadi.
Перейти на страницу статьи СтатьяHomiladorlik davrida pelvik pol mushaklari mashqlari (Pelvic Floor Muscle Training — PFMT) birinchi tug‘uvchi (primipar) ayollarda perineal travma xavfini kamaytirish bo‘yicha ko‘plab ilmiy tadqiqotlarda ko‘rib chiqilgan. Ushbu sistematik sharh va meta-tahlil homiladorlikdan oldingi (antenatal) PFMT, perineal massaj va boshqa profilaktika choralari epiziotomiya, perineal yirtiqlar (birinchidan to‘rtinchi darajagacha), tug‘ruq muddati, tug‘ruqdan keyingi og‘riq, siydik va najas tuta olmaslik kabi asoratlarni oldini olishdagi samaradorligini baholaydi. Tadqiqot PubMed, Embase, Cochrane Library, Web of Science, Scopus, CINAHL va PEDro kabi ma’lumotlar bazalaridan 2010–2025-yillardagi 50 dan ortiq randomizatsiyalangan nazoratli tadqiqotlarni (Randomised Controlled Trials — RCT) o‘z ichiga oladi; umumiy ishtirokchilar soni 10 000 dan oshadi. Qidiruv strategiyasi Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta Analyses (PRISMA) ko‘rsatmalariga muvofiq bo‘lib, kiritish mezonlari primipara ayollar, bitta hom ilali homiladorlik va antenatal interventsiyalarga asoslangan. Meta-tahlil natijalari shuni ko‘rsatadiki, 32–35-haftadan boshlab kunlik PFMT (Kegel mashqlari, ko‘prik pozitsiyasi, to‘rtoyoq pozitsiyasi va perineal massaj) epiziotomiya stavkalarini 30 50% ga (Relative Risk — RR = 0.53, 95% Confidence Interval — CI [0.42, 0.67], P < 0.001), ikkinchi darajali yirtiqlarni 40–60% ga (RR = 0.56, 95% CI [0.48, 0.65], P < 0.001) va uchinchi/to‘rtinchi darajali yirtiqlarni 45–55% ga (RR = 0.50, 95% CI [0.35, 0.71], P < 0.001) kamaytirishi mumkin. Ushbu mashqlar tug‘ruqning ikkinchi bosqichini qisqartirib (Mean Difference — MD = -15.2 min, 95% CI [-20.1, -10.3], P < 0.001), tug‘ruqdan keyingi qon yo‘qotishni pasaytirib (MD = -59.46 ml, 95% CI [-80.79, -38.12], P < 0.001) va tug‘ruqdan keyingi (postpartum) inkontinensiyani ka maytiradi (siydik tuta olmaslik RR = 0.72, 95% CI [0.59, 0.87], P < 0.0005). Subguruh tahlillari shuni ko‘rsatadiki, perineal massaj bilan birgalikda qo‘llanilganda samaradorlik oshadi, ayniqsa rivojla nayotgan mamlakatlarda. Mavzuning dolzarbligi shundaki, perineal travma butun dunyo bo‘ylab ayollar salomatligiga jiddiy tahdid soladi. Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti (World Health Organization — WHO) ma’lu motlariga ko‘ra, epiziotomiya stavkalari rivojlanayotgan mamlakatlarda 80% gacha yetadi. Ushbu interventsiyalar arzon va xavfsiz bo‘lib, antenatal parvarishda standartlashtirilishi mumkin. Maqola cheklovlarni (heterogenlik, kichik namuna hajmi) muhokama qilib, kelajak tadqiqotlar uchun tavsiyalar beradi, shu jumladan uzoq muddatlik kuzatuv va mobil ilovalar orqali mashqlarni davom ettirish imkoniyatlarini taklif etadi. Ushbu natijalar klinik amaliyotni yaxshilashga, tug‘ruq xarajatlarini kamaytirishga va ayollarning tug‘ruqdan keyingi hayot sifatini oshirishga yordam be radi.
Перейти на страницу статьи СтатьяВ данной статье рассматривается роль нейрокогнитивной реабилитации в улучшении качества жизни пациентов с хронической ишемией мозга. Исследуется влияние нейрокогни тивных методик на восстановление когнитивных функций, эмоционального состояния и об щей жизненной активности пациентов. Обсуждаются современные подходы к реабилитации, а также важность индивидуализированного подхода к каждому пациенту. Результаты иссле дований показывают, что нейрокогнитивная реабилитация способствует значительному улуч шению качества жизни, а также повышению социальной активности и адаптации пациентов в обществе.
Перейти на страницу статьи СтатьяВ статье рассматриваются актуальные проблемы управления частными медицинскими клини ками в Узбекистане на примере клиники «Фаномед». Проведён анализ кадровой политики, профессиональной этики, взаимодействия с фармацевтическими компаниями, а также роли рекламы и вовлечения пациентов в систему здравоохранения. Исследование охватывает пе риод 2020–2025 годов и основано на контент-анализе документации, интервьюировании 12 руководителей и врачей, анкетировании 237 пациентов, а также изучении нормативных актов Министерства здравоохранения Республики Узбекистан. Полученные результаты показы вают, что эффективное развитие частной медицины возможно только при сочетании экономи ческой эффективности с профессиональной этикой, прозрачностью и социальной ответствен ностью.
Перейти на страницу статьи СтатьяВ статье рассмотрена роль частной медицины в системе здравоохранения России на фоне де фицита врачебных кадров и ограничений системы обязательного медицинского страхования (ОМС). На основе клинических наблюдений, проведённых в частном медицинском центре ООО «Центр докторов» в 2024 году, проанализированы преимущества диагностики по прин ципу «один день», при которой пациент получает комплексное обследование и заключение в течение одного визита. Показано, что расширенное время приёма, высокий уровень техниче ского оснащения и интегративный подход специалистов частного сектора позволяют выявлять редкие заболевания и повышать точность первичной диагностики. Частные клиники эффек тивно дополняют государственную систему, снижая нагрузку на поликлиники и обеспечивая пациентам своевременное начало лечения. В то же время подчёркиваются риски гипердиагно стики, обусловленные коммерциализацией медицины, и необходимость соблюдения принци пов доказательной медицины и профессиональной этики. Отмечается перспективность разви тия частно-государственного партнёрства, направленного на создание эффективной пациен тоориентированной модели здравоохранения в России.
Перейти на страницу статьи СтатьяБесплодие затрагивает примерно каждого шестого взрослого на планетепо данным ВОЗ, формируя устойчивый и социально значимый спрос на высокотехнологичную помощь в сфере вспомогательных репродуктивных технологий (ВРТ). Настоящая работа представляет научно обоснованный аналитический обзор инновационных методов лечения бесплодия (ЭКО, ИКСИ, интраутеринная инсеминация, преимплантационное генетическое тестирование, крио протоколы, цифровая поддержка траектории пациента) с фокусом на организационно-эконо мические механизмы их внедрения частным сектором здравоохранения и формирование кон курентной среды. Показано, что глобальные регистры (ICMART, CDC) демонстрируют рост объемов ВРТ и улучшение исходов при соблюдении стандартов качества и безопасности, то гда как в Узбекистане высокая доля прямых платежей населения и ограниченность публичного финансирования создают нишу для частных провайдеров, где «платно, но качественно» ста новится не лозунгом, а операционной моделью — за счет гибких сервисов, пакетов, прозрач ной отчетности по исходам и внешней аккредитации. Де-факто услуги ЭКО/ИКСИ/инсемина ции представлены преимущественно частными клиниками, о чем свидетельствуют открытые каталоги и сайты центров. Предложены направления государственной политики и саморегу ляции рынка для добросовестной конкуренции: национальный регистр ВРТ, стандартизован ные метрики исходов, страховые продукты и ГЧП-механизмы адресной доступности.
Перейти на страницу статьи СтатьяВ данной статье раскрывается логика реформ, направленных на усиление профилактики, повышение устойчивости службы первичного звена, цифровую трансформацию и кадровое об новление. Оцениваются реальные предпосылки и ограничения модернизации, с учётом локаль ного контекста, а также формулируется позиция кафедры управления здравоохранением относи тельно научного и практического сопровождения этих процессов.
Перейти на страницу статьи СтатьяUshbu maqolada yuqumsiz kasalliklar (YuKK) bilan og‘rigan bemorlarga o‘rta tibbiyot xodim lari tomonidan ko‘rsatiladigan parvarish xizmatining zamonaviy yo‘nalishlari, innovatsion texnologiya lar va xalqaro tajribalar tahlil qilingan. Tadqiqotning asosiy maqsadi — O‘zbekiston sog‘liqni saqlash tizimida patronaj va hamshiralik xizmatlarini takomillashtirish uchun zamonaviy yondashuvlarni aniqlashdir. Maqolada ilmiy-nazariy tahlil, amaliy kuzatuvlar hamda ilmiy asoslangan tavsiyalar keltiril gan.
Перейти на страницу статьи СтатьяUshbu maqolada tibbiyot xodimlarining kasbiy mahoratini oshirishda simulyatsion o‘quv markazlarining o‘rni va ahamiyati yoritilgan. Simulyatsion ta’lim tibbiy amaliyotdagi xatolarni ka maytirish, klinik qarorlar qabul qilish ko‘nikmalarini mustahkamlash hamda sog‘liqni saqlash tizimida xizmat sifatini oshirishga xizmat qiladi. Tadqiqotning maqsadi — simulyatsion markazlar orqali o‘rta va yuqori bo‘g‘in tibbiyot xodimlarining amaliy tayyorgarligini oshirishning samaradorligini tahlil qi lishdir.
Перейти на страницу статьи СтатьяThis study explores the establishment of a neurology residency program in Uzbekistan based on international standards, particularly the European Board of Neurology (EBN) requirements. The initial objective was to identify which neurologists participate in the EBN examination, assess their geographic and institutional backgrounds, and analyze whether the current postgraduate training structure in Uzbek istan qualifies candidates for this examination. Through open-source data review, it was found that while participation in the EBN examination is open globally, no neurologists from Uzbekistan have yet taken part. Examination of the national postgraduate education system revealed that the duration of neurology residency training in Uzbekistan does not meet the four-year minimum requirement set by the EBN. Consequently, the development of a new four-year neurology residency program at Central Asian Uni versity was proposed, aligning with both European and North American standards.
Перейти на страницу статьи СтатьяThe establishment of the first English-language neurology residency program in Uzbekistan by the Central Asian University (CAU) marks a historic milestone in the nation’s medical education. Developed in collaboration with the Cleveland Clinic (USA) and the Asan Medical Center (Republic of Korea), the program integrates European competency-based frameworks to train neurologists capable of meeting European Board of Neurology (EBN) certification criteria. This article outlines the motivation, structure, and early experience of the four-year CAU Neurology Residency Program, emphasizing the need for internationally aligned training in a rapidly modernizing Central Asian healthcare system.
Перейти на страницу статьи СтатьяAnnotationIn young children, motor, psychoneurological, and mental changes occur as a result of a diagnosis of cerebral palsy. Early diagnosis and treatment of these symptoms have a positive impact on the child's learning outcomes during school age as well as on the parents' perception. Brain activity is important not only for movement but also for intellectual development.
Перейти на страницу статьи СтатьяLaboratory methods are a very important part of the examination of patients with thrombotic diseases, often putting the last stop in determining the diagnosis, and in some cases even determining this diagnosis. The presented review of thrombotic diseases and conditions, as well as laboratory meth ods for their diagnosis, allows us to differentiate these conditions at the laboratory stage of the exami nation and select the correct specific therapy, primarily antithrombotic. Antithrombin III (AT III) is a physiological anticoagulant, an inhibitor of plasma coagulation factors, and a plasma cofactor of heparin. It has the main inhibitory (anticoagulant) effect on the processes of blood coagulation. Deficiency of AT III in plasma is a serious risk factor for the development of thrombosis. Conversely, an increase in the level of ATIII leads to the risk of hemorrhagic complications. The article is a review of the literature on the diagnosis of hemostasis specifically of the antifibrinolytic system - Antithrombin -III, coagulopathy and venous thromboembolic complications associated with COVID-19.
Перейти на страницу статьи СтатьяИлмий мақоладаCOVID-19 билан касалхонага ётқизилган беморларда веноз тромбоэмболизмнинг олдини олиш учун Rivaroksabanдан фойдаланиш хавфсизлиги ва самарадорлиги тақдим этилди.
Перейти на страницу статьи СтатьяВ работе рассматриваются особенности конкурентной политики и ее влияние на инновацион ное развитие частного сектора здравоохранения. Анализируются современные тенденции фор мирования конкурентной среды, механизмы государственного регулирования и их роль в сти мулировании инновационной активности медицинских организаций. Особое внимание уделя ется взаимодействию частного и государственного секторов, а также влиянию конкуренции на качество и доступность медицинских услуг. Раскрываются перспективы внедрения цифро вых технологий, новых медицинских услуг и управленческих решений как ключевых факто ров повышения эффективности частного здравоохранения. Сделаны выводы о значении сба лансированной конкурентной политики для устойчивого развития и инновационного потен циала частного сектора здравоохранения.
Перейти на страницу статьи СтатьяВ статье рассматривается влияние постуральных деформаций на психоэмоциональное состояние пациентов с паркинсонизмом, одного из наиболее распространенных неврологических заболева ний, сопровождающегося нарушениями двигательной функции и изменениями в осанке. Иссле дуются основные типы постуральных деформаций, такие как наклон вперед, сгибание и асим метрия тела, а также их психологические и эмоциональные последствия. На основании клиниче ских данных и опросов, проведенных среди пациентов, анализируются корреляции между тяже стью постуральных нарушений и уровнем тревожности, депрессии и общего психоэмоциональ ного благополучия. Выявлено, что постуральные деформации негативно сказываются на само оценке и качестве жизни пациентов, усугубляя их эмоциональные расстройства. Статья подчер кивает важность комплексного подхода к диагностике и лечению паркинсонизма, учитывающего не только неврологические, но и психоэмоциональные аспекты, а также предлагает рекоменда ции по реабилитации и терапии, направленные на улучшение осанки и эмоционального состоя ния пациентов.
Перейти на страницу статьи СтатьяDunyo bo`yicha so`nggi yillarda В, С virusli gepatitlar va ularning oqibatlari muhim tibbiy va ijtimoiy muammo bo`lib qolmoqda. Ushbu kasallik bemorlarda uzoq vaqt yaqqol ifodalanmagan simptomlar bilan kechadi va 75 % holatlarda asoratlar rivojlanishi oqibatida klinik belgilar yaqqol namoyon bo`ladi. Kasallik og‘ir kechishi, bemorlar hayot sifatining pasayishi va o‘lim holatining ortishi bilan tafsiflanadi [1]. Hozirgi davrda viruslarga qarshi bevosita ta’sir qiluvchi dori vositalar bilan davolash samara dorligini baholashda organizmning genetik polimorfizmining prognostik ahamiyati haqida ilmiy izlanishlar keng miqiyosda olib borilmoqda. Shu nuqtai nazardan farmakogenetik testlash klinik ama liyot uchun eng istiqbolli va shaxsga yo‘naltirilgan tibbiyotning muhim amaliy vositalaridan biri hisoblanadi. Farmakogenetik testlash davolashning samaradorligi va xavfsizligini aniqlashga, hamda eng samarali dorini tanlashga imkon beradi, bu esa adekvat davolash uchun zarur bo‘lgan dorilar sonining kamayishiga olib keladi. Farmakogenetik testda bemorlarning genetik xususiyatlari bilan bog‘liq farmakologik javob o‘zgarishlari aniqlanadi [2]. Ushbu ilmiy tadqiqotda HCV virus etiologiyali jigar sirrozi (JS) bilan xastalangan 50 nafar bemorlarda IL-17A G-197A geni rs2275913 lokusi allel variatsiyalarinining viruslarga qarshi bevosita ta’sir qiluvchi dori vositalari bilan davolash samaradorligi o`rganildi.
Перейти на страницу статьи СтатьяTadqiqotning maqsadi - keskin kontinental iqlim sharoitida yashovchi bemorlarda tizimli qizil yugurikning klinik xususiyatlarini o‘rganishdir. Tadqiqot doirasida tizimli qizil yugurik tashxisi qo‘yilgan 80 nafar bemor (75 nafar ayol va 5 nafar erkak) statsionar davolanish bosqichida kuzatildi. ular Toshkent tibbiyot akademiyasi klinikasi №3 qoshidagi Respublika revmatologiya markazida, Samarqand davlat tibbiyot instituti klinikasi №1 revmatologiya bo‘limida hamda Andijon davlat tib biyot instituti klinikasining terapevtik bo‘limida davolangan bemorlardir. Keskin kontinental iqlim sharoitida tizimli qizil yugurik klinik ko‘rinishlarining polimorfizmi, erta rivojlanadigan vistceritlar, teri, bo‘g‘im va buyrak shikastlanishlarining yuqori uchrash chastotasi bilan tavsiflanadi. Tizimli qizil yugurikning barcha klinik belgilarining rivojlanishi yallig‘lanishga qarshi va yallig‘lanish FNO α oshishi, komplement C3 va C4 darajasining pasayishi immunologik faollikning ortishi fonida kechadi. Bu holat keskin kontinental iqlim sharoitida immun tizimining dezadaptatsiyasini ko‘rsatadi.
Перейти на страницу статьи Статья